Lý thuyết vật lý 11 bài xích 29. Thấu kính mỏng

I. Thấu kính. Phân một số loại thấu kính

Thấu kính là một khối chất trong suốt (thuỷ tinh, nhựa) số lượng giới hạn bởi nhì mặt cong hoặc vì một phương diện cong với một mặt phẳng.

Bạn đang xem: Vật lý 11 bài 29: thấu kính mỏng

Có hai các loại thấu kính:

- Thấu kính lồi (còn được điện thoại tư vấn là thấu kính rìa mỏng);

- Thấu kính lõm (còn được hotline là thấu kính rìa dày).

Trong ko khí:

- Thấu kính lồi là thấu kính hội tụ (hình a).

- Thấu kính lõm là thấu kính phân kì (hình b).

*

II. điều tra thấu kính hội tụ

1. Quang tâm. Tiêu điểm. Tiêu diện

a) quang tâm

Quang tâm của thấu kính là vấn đề mà phần lớn tia tới qua nó đều truyền thẳng.

- Đường thẳng đi qua quang trung ương O với vuông góc với phương diện thấu kính là trục thiết yếu của thấu kính.

- những đường thẳng không giống qua quang trọng điểm O là trục phụ.

b) Tiêu điểm. Tiêu diện

- Chiếu đến thấu kính hội tụ một chùm tia tới song song. Chùm tia ló giảm nhau (hội tụ) tại một điểm bên trên trục khớp ứng với chùm tia tới call là tiêu điểm ảnh của thấu kính. Tiêu điểm hình ảnh chính được kí hiệu F’, tiêu điểm ảnh phụ được kí hiệu F’n (n = 1, 2, 3...).

Các tiêu điểm ảnh của thấu kính hội tụ đều hứng được bên trên màn gọi là tiêu điểm ảnh thật.

Trên mỗi trục của thấu kính hội tụ còn có một điểm nhưng mà chùm tia tới xuất phân phát từ này sẽ cho chùm tia ló tuy vậy song. Đó là tiêu điểm vật của thấu kính. Tiêu điểm vật chủ yếu được kí hiệu F, tiêu điểm ảnh phụ được kí hiệu Fn (n = 1, 2, 3...).

Tiêu điểm hình ảnh và tiêu điểm vật trên một trục ở đối xứng với nhau qua quang quẻ tâm.

- Tập thích hợp tất cả những tiêu điểm sinh sản thành tiêu diện.

Mỗi thấu kính gồm hai tiêu diện: tiêu diện ảnh và tiêu diện vật.

Có thể coi tiêu diện là mặt phẳng vuông góc với trục thiết yếu và qua tiêu điểm chính.

*

2. Tiêu cự. Độ tụ

Để thiết lập các công thức về thấu kính, người ta đề ra hai đại lượng quang học tập là tiêu cự với độ tụ.

Tiêu cự: 

*
, đơn vị mét (m).

Độ tụ: 

*
, đơn vị điôp (dp).

III. điều tra khảo sát thấu kính phân kì

Quang trọng điểm của thấu kính phân kì gồm cùng tính chất như quang trọng điểm của thấu kính hội tụ.

Các tiêu điểm cũng giống như tiêu diện (ảnh cùng vật) của thấu kính phân kì cũng rất được xác định tựa như như với thấu kính hội tụ. Điểm khác biệt là chúng đều ảo, được tạo vì đường kéo dài của các tia sáng.

Các phương pháp định nghĩa tiêu cự với độ tụ vẫn vận dụng được đối cùng với thấu kính phân kì nhưng có giá trị âm (ứng cùng với tiêu điểm ảnh F" ảo).

*

*

IV. Sự tạo ảnh bởi thấu kính

1. Khái niệm ảnh và vật trong quang đãng học

a. Ảnh điểm là điểm đồng quy của chùm tia ló xuất xắc đường kéo dãn dài của chúng.

Một hình ảnh điểm là:

+ thật nếu chùm tia ló là chùm hội tụ;

+ ảo nếu chùm tia ló là chùm phân kì.

b. Vật điểm là điểm đồng quy của chùm tia tới tuyệt đường kéo dãn dài của chúng.

Một vật điểm là:

+ thật nếu chùm tia tới là chùm phân kì;

+ ảo nếu chùm tia tới là chùm hội tụ.

2. Bí quyết dựng hình ảnh tạo vày thấu kính

Để dựng ảnh tạo do thấu kính ta hay vẽ những tia cho tới sau đây:

- Tia cho tới qua quang trọng tâm O của thấu kính.

- Tia tới tuy nhiên song với trục chính của thấu kính.

- Tia tới qua tiêu điểm vật bao gồm F (hay tất cả đường kéo dãn qua F).

Trong ngôi trường hợp bắt buộc vẽ một tia bất kì thì ta khẳng định trục phụ tuy nhiên song với tia tới. Tia ló tương ứng (hay đường kéo dãn dài của nó) đã qua tiêu điểm ảnh phụ bên trên trục phụ đó.

3. Các trường hợp hình ảnh tạo vày thấu kính

Ảnh của một vật tạo bởi mỗi các loại thấu kính có những đặc điểm theo bảng bắt tắt sau:

Ảnh

Thấu kính quy tụ (f>0)

Thấu kính phân kì (f - Ảnh ảo: đồ trong OF

- Ảnh luôn luôn luôn ảo

Độ khủng (so cùng với vật)

- Ảnh ảo > vật dụng - Ảnh thật: + Ảnh thật > vật: thiết bị trong FI + Ảnh thiệt = vật: đồ gia dụng ở I (ảnh ở I") + Ảnh thiệt - thiết bị và ảnh cùng tính chất⟷⟷ trái chiều

- Ảnh cùng chiều đối với vật

V. Những công thức về thấu kính

*

k được call là số thổi phồng ảnh.

- Nếu k > 0: vật và hình ảnh cùng chiều.

Xem thêm:  Tên Nước Ngoài Của Bạn Là Gì, Khám Phá Tên Của Bạn Theo Tiếng Nước Ngoài

- Nếu k 1. Cách làm xác định vị trí ảnh

*

2. Công thức xác minh số thổi phồng ảnh

*

IV. Công dụng của thấu kính

Thấu kính được sử dụng làm: kính khắc chế tật của mắt (cận, viễn, lão); kính lúp; máy ảnh, vật dụng ghi hình (camera); kính hiển vi; kính thiên văn, ống nhòm; đèn chiếu; lắp thêm quang phổ.