Phản ứng OXH – Khử là bội nghịch ứng xảy ra trong các số ấy có sự dịch chuyển e của hóa học phản ứng hoặc bội nghịch ứng OXH khử là làm phản ứng mà trong các số ấy có sự biến hóa số OXH của một hay nhiều nguyên tố.

Bạn đang xem: Cân bằng phản ứng oxi hóa khử

- chất khử là chất nhường e (số OXH tăng sau phản bội ứng), chất OXH là chất nhận e (số OXH sút sau làm phản ứng).

(Chất khử đến tăng, hóa học o dấn giảm)

* công việc cân bằng phản ứng OXH – Khử

Bước 1 : Xác định số oxi hoá của các nguyên tố bao gồm số oxi hoá thay đổi :

Bước 2 : Viết quá trình oxi hoá và quá trình khử, cân bằng mỗi quy trình :

Bước 3 : Tìm hệ số phù hợp sao cho tổng số electron do chất khử nhường bằng tổng cộng electron mà chất oxi hoá nhận .

Bước 4: thăng bằng nguyên tố không thay đổi số OXH 

* Chú ý: Khi hóa học oxi hóa (khử) bao gồm chỉ số to hơn 1 trong phân tử thì đề xuất thêm thông số (bằng chỉ số trong phân tử) vào quá trình khử (oxi hóa) tương ứng. Ở ví dụ trên : (mathop Felimits^ + 3 mkern 1mu ,mathop Hlimits^0 mkern 1mu mkern 1mu ) bao gồm chỉ số là 2 trong phân tử khớp ứng Fe2O3, H2 vì vậy cần thêm thông số 2 vào quá trình khử, oxi hóa.

* một vài ví dụ cố kỉnh thể:

Ví dụ 1: Cân bằng phương trình phản nghịch ứng oxi hóa khử trong số ấy chất oxi hóa (khử) còn tồn tại vai trò có tác dụng môi trường

a.(Al+H_2SO_d ildeddotxrightarrowt^oAl_2(SO_4)_3+SO_2+H_2O)

b. KMnO4 + HCl → KCl + MnCl2  + Cl2  + H2O

a. cách 1 : Xác định số oxi hóa, hóa học oxi hóa, hóa học khử

(overset0mathopAl,+H_2overset+6mathopS,O_4dxrightarrowt^ooverset+3mathopAl_2,(SO_4)_3+overset+4mathopS,O_2+H_2O)


Bước 2 : Viết quá trình oxi hóa, quy trình khử :

 (mathop 2Allimits^0 mkern 1mu mkern 1mu mkern 1mu mkern 1mu o mkern 1mu mkern 1mu mkern 1mu mathop Al_2limits^ + 3 mkern 1mu (SO_4)_3mkern 1mu mkern 1mu mkern 1mu + mkern 1mu mkern 1mu mkern 1mu 2.3e) (quá trình oxi hóa )

 (mathop Slimits^ + 6 mkern 1mu mkern 1mu mkern 1mu mkern 1mu + mkern 1mu mkern 1mu mkern 1mu 2emkern 1mu mkern 1mu mkern 1mu o mkern 1mu mkern 1mu mkern 1mu mathop Slimits^ + 4 mkern 1mu O_2) (quá trình khử)

Bước 3 : Tìm thông số cho hai quy trình oxi hóa cùng khử và cân bằng phương trình

1 (mathop 2Allimits^0 mkern 1mu mkern 1mu mkern 1mu mkern 1mu o mkern 1mu mkern 1mu mkern 1mu mathop Al_2limits^ + 3 mkern 1mu (SO_4)_3mkern 1mu mkern 1mu mkern 1mu + mkern 1mu mkern 1mu mkern 1mu 2.3e)


3 (mathop Slimits^ + 6 mkern 1mu mkern 1mu mkern 1mu mkern 1mu + mkern 1mu mkern 1mu mkern 1mu 2emkern 1mu mkern 1mu mkern 1mu o mkern 1mu mkern 1mu mkern 1mu mathop Slimits^ + 4 mkern 1mu O_2)

(2Al+6H_2SO_4dxrightarrowt^oAl_2(SO_4)_3+3SO_2+6H_2O)

b. cách 1 : Xác định số oxi hóa, hóa học oxi hóa, chất khử

(Koverset+7mathopMn,O_4+Hoverset-1mathopCl, o KCl+overset+2mathopMn,Cl_2+overset0mathopCl_2,+H_2O)

Bước 2 : Viết quá trình oxi hóa, quy trình khử :

(overset-1mathop2Cl, o overset0mathopCl_2,+2.1e)

(quá trình oxi hóa )

(mathop Mnlimits^ + 7 mkern 1mu mkern 1mu mkern 1mu mkern 1mu + 5emkern 1mu mkern 1mu mkern 1mu o mathop mkern 1mu mkern 1mu mkern 1mu Mnlimits^ + 2 mkern 1mu )


(quá trình khử)

Bước 3 : Tìm hệ số cho hai quá trình oxi hóa với khử và cân bằng phương trình

(5left| mathop 2Cllimits^ - 1 mkern 1mu mkern 1mu mkern 1mu mkern 1mu o mkern 1mu mkern 1mu mkern 1mu mathop Cl_2limits^0 mkern 1mu mkern 1mu mkern 1mu mkern 1mu + mkern 1mu mkern 1mu mkern 1mu 2.1e ight.)

(2left| overset+7mathopMn,+5e o overset+2mathopMn, ight.)

2KMnO4 + 16HCl → 2KCl + 2MnCl2  + 5Cl2  + 8H2O

* giữ ý: lúc thêm hệ số, các em ưu tiên thêm hệ số vào sản phẩm khử trước

 + Ở câu a là thêm 3 vào SO2 trước rồi tiếp đến mới bảo toàn S nhằm thêm hệ số vào H2SO4

=> vày H2SO4 xung quanh đóng phương châm là chất OXH ra, thì còn là một chất môi trường thiên nhiên (vẫn còn S+6 làm việc sản phẩm) đề xuất ta cần thiết thêm thông số vào H2SO4 ngay lập tức được


+ Ở câu b là thêm 5 vào Cl2 trước rồi sau đó mới bảo toàn Clo để thêm hệ số vào HCl

=> bởi HCl ngoài đóng phương châm là hóa học khử ra, thì còn là một chất môi trường xung quanh (vẫn còn Cl- sinh hoạt sản phẩm) phải ta cần yếu thêm thông số vào HCl tức thì được.

Xem thêm: Bài Toán Bằng Cách Lập Phương Trình 9 Ôn Thi Vào 10, Giải Bài Toán Bằng Cách Lập Phương Trình

Ví dụ 2: cân bằng phương trình bội nghịch ứng OXH – Khử sau:

a, FeS2 + O2 (xrightarrowt^0) Fe2O3 + SO2

b, FeS + H2SO4 → Fe2(SO4)3 + SO2 + H2O

Hướng dẫn giải chi tiết:

Bước 1 : Xác định số oxi hóa, chất oxi hóa, hóa học khử

(overbrace FeS_2^0mkern 1mu mkern 1mu mkern 1mu + mkern 1mu mkern 1mu mkern 1mu mathop O_2limits^0 mkern 1mu mkern 1mu mkern 1mu mkern 1mu o mkern 1mu mkern 1mu mkern 1mu mathop Fe_2limits^ + 3 mkern 1mu mathop O_3limits^ - 2 mkern 1mu mkern 1mu mkern 1mu mkern 1mu + mkern 1mu mkern 1mu mkern 1mu mathop Slimits^ + 4 mkern 1mu mathop O_2limits^ - 2 mkern 1mu )


Chất thoái hóa : (mathop O_2limits^0 mkern 1mu )

Chất khử : (overbrace FeS_2^0)

Bước 2 : Viết quá trình oxi hóa, quy trình khử :

(overbrace2FeS^0,,, o ,,,overset+3mathopFe_2,,,,+,,,overset+6mathop2S,,,,+,,,18e) (quá trình lão hóa )

(mathop O_2limits^0 mkern 1mu mkern 1mu mkern 1mu mkern 1mu + mkern 1mu mkern 1mu mkern 1mu 4emkern 1mu mkern 1mu mkern 1mu o mkern 1mu mkern 1mu mkern 1mu mathop 2Olimits^ - 2 mkern 1mu )(quá trình khử)

Bước 3 : Tìm hệ số cho hai quá trình oxi hóa cùng khử và cân đối phương trình

2 (overbrace2FeS_2^0,,, o ,,,overset+3mathopFe_2,O_3,,,+,,,overset+4mathop4S,O_2,,,+,,,22e)

11 (mathop O_2limits^0 mkern 1mu mkern 1mu mkern 1mu mkern 1mu + mkern 1mu mkern 1mu mkern 1mu 4emkern 1mu mkern 1mu mkern 1mu o mkern 1mu mkern 1mu mkern 1mu mathop 2Olimits^ - 2 mkern 1mu )


4FeS2 + 11O2 (xrightarrowt^0) 2Fe2O3 + 8SO2

b. Bước 1: xác minh số OXH, hóa học OXH, chất Khử

(overbrace FeS^0mkern 1mu mkern 1mu mkern 1mu + mkern 1mu mkern 1mu mkern 1mu mathop H_2SO_4limits^ + 6 mkern 1mu mkern 1mu mkern 1mu mkern 1mu o mkern 1mu mkern 1mu mkern 1mu mathop Fe_2limits^ + 3 mkern 1mu (mathop mathop Slimits^ + 6 mkern 1mu O_4)_3limits^ mkern 1mu mkern 1mu mkern 1mu mkern 1mu + mkern 1mu mkern 1mu mkern 1mu mathop Slimits^ + 4 mkern 1mu mathop O_2limits^ - 2 mkern 1mu + H_2O)

Chất OXH: H2SO4

Chất khử: FeS

Bước 2: Viết quá trình OXH, quá trình Khử:

(overbrace2FeS^0,,, o ,,,overset+3mathopFe_2,,,,+,,,overset+6mathop2S,,,,+,,,18e) (quá trình oxi hóa)


(mathop Slimits^ + 6 mkern 1mu mkern 1mu mkern 1mu mkern 1mu + mkern 1mu mkern 1mu mkern 1mu 2emkern 1mu mkern 1mu mkern 1mu o mkern 1mu mkern 1mu mkern 1mu mathop Slimits^ + 4 mkern 1mu ) (quá trình khử)

Bước 3: Tìm hệ số 2 quy trình OXH với Khử và thăng bằng phương trình

1 (overbrace2FeS^0,,, o ,,,overset+3mathopFe_2,,,,+,,,overset+6mathop2S,,,,+,,,18e)

9 (mathop Slimits^ + 6 mkern 1mu mkern 1mu mkern 1mu mkern 1mu + mkern 1mu mkern 1mu mkern 1mu 2emkern 1mu mkern 1mu mkern 1mu o mkern 1mu mkern 1mu mkern 1mu mathop Slimits^ + 4 )

(2FeS + 10H_2SO_4 o Fe_2(SO_4)_3 + 9SO_2 + 10H_2O)

* lưu ý: vào phương trình này, H2SO4 vẫn nhập vai trò hóa học OXH cùng là hóa học môi trường, đề xuất ta yêu cầu thêm thông số vào SO2 trước, sau đó bảo toàn nguyên tố S rồi bắt đầu thêm hệ số cho H2SO4.