Số oxi hoá của một yếu tố trong phân tử là năng lượng điện của nguyên tử nguyên tố đó trong phân tử, nếu giả định rằng liên kết giữa những nguyên tử trong phân tử là link ion. 

.II. SỐ OXI HOÁ ĐƯỢC XÁC ĐỊNH THEO CÁC NGUYÊN TẮC SAU: 

Qui tắc 1: Số oxi hoá của nguyên tố trong những đơn chất bởi không. Thí dụ: Số oxi hoá của Na, Fe, H2, N2, O2, Cl2,… đều bởi không. 

Qui tắc 2: Trong phần nhiều các thích hợp chất, số oxi hoá của hiđro bởi +1, trừ hiđrua kim loại (NaH, CaH2,…). Số oxi hoá của oxi bởi -2, trừ trường hợp OF2 với peoxit (chẳng hạn H2O2, Na2O2,…). Sắt kẽm kim loại kiềm với kiềm thổ luôn luôn có số oxi hoá dương và bởi hoá trị của nó trong vừa lòng chất. 

Qui tắc 3: vào một phân tử, tổng thể oxi hoá của các nguyên tố bởi không. 

Qui tắc 4: Số oxi hóa của những ion solo nguyên tử bằng điện tích của ion đó. Vào ion đa nguyên tử, tổng thể oxi hoá của các nguyên tố bởi điện tích của ion. 

Thí dụ: Tính số oxi hoá của nguyên tố lưu hoàng trong. SO3, SO2, H2SO4, KMnO4, SO42-

Đặt x là số oxi hoá của nguyên tố lưu lại huỳnh trong số hợp hóa học và ion trên, ta có:

– trong SO3: x+3.(-2) = 0 ⟹ x = +6

– vào SO2: x+2.(-2) = 0 ⟹ x = +4

– vào H2SO4: 2.(+1) +x+4.(-2) = 0 ⟹ x= +6

– vào KMnO4: +1+x+4.(-2) = 0⟹ x= +7

– trong SO42- : x+4.(-2) = -2⟹ x= +6

CÁC BƯỚC TIẾN HÀNH

Bước 1: khẳng định số oxi hóa của những nguyên tố gồm số oxi hóa cố kỉnh đổi

Bước 2: Viết hai quy trình nhường và nhận electron, cân đối mỗi quá trình

Bước 3: Tìm hệ số thích hợp thế nào cho tổng số electron vày chất khử nhường bởi tống số electron mà chất oxi hóa nhận

Bước 4: Đặt hệ số của chất oxi hóa và chất khử vào sơ đồ dùng phản ứng. Ngừng phương trình hóa học

Bước 5: soát sổ theo trang bị tự: Kim loại→ Phi kim → Hydro → Oxi. 

 Ví dụ 1 Lập phương trình chất hóa học của bội phản ứng sau

Fe2O3 + teo → fe + CO2

Hướng dẫn giải

Bước 1: xác minh số oxi hóa của các nguyên tố tất cả số oxi hóa cố đổi

*

Bước 2: Viết hai quá trình nhường với nhận electron, cân đối mỗi quá trình

*

Bước 3: Tìm hệ số thích hợp sao cho tổng số electron bởi chất khử nhường bởi tống số electron mà chất oxi hóa nhận

*

Bước 4: Đặt thông số của chất oxi hóa và hóa học khử vào sơ đồ gia dụng phản ứng. Trả thành

phương trình hóa học

Fe2O3 + 3CO → 2Fe + 3CO2

Bước 5: kiểm tra theo thiết bị tự: Kim loại→ Phi kim → Hydro → Oxi. 

lấy một ví dụ 2  Cân bằng những phản ứng sau theo phương pháp thăng bởi electron

KMnO4 + FeSO4 + H2SO4 → MnSO4 + Fe2(SO4)3 + K2SO4 + H2O

 Hướng dẫn giải

Bước 1: xác định số oxi hóa của các nguyên tố tất cả số oxi hóa vắt đổi

*

Bước 2: Viết hai quá trình nhường cùng nhận electron, cân bằng mỗi quá trình

*

Bước 3: Tìm thông số thích hợp sao cho tổng số electron vì chất khử nhường bằng tống số electron mà chất oxi hóa nhận

*

Bước 4: Đặt thông số của hóa học oxi hóa và hóa học khử vào sơ trang bị phản ứng. Hoàn thành

phương trình hóa học

2KMnO4 + 10FeSO4 + H2SO4 → 2MnSO4 + 5Fe2(SO4)3 + K2SO4 + H2O

Bước 5: kiểm tra theo thiết bị tự: Kim loại→ Phi kim → Hydro → Oxi.

Bạn đang xem: Cân bằng electron

2KMnO4 + 10FeSO4 + 8H2SO4 → 2MnSO4 + 5Fe2(SO4)3 + K2SO4 + 8H2O

 Chú ý 1: Nhân chỉ số vào quá trình nhường nhịn hoặc dìm electron

 Ví dụ 1 Cân bằng các phản ứng sau theo phương pháp thăng bằng electron

Al + HNO3 (loãng) → Al(NO3)3 + N2O­ + H2O

Hướng dẫn giải

*

8Al + 30HNO3 (loãng) = 8Al(NO3)3 + 3N2O­ + 15H2O

để ý 2:

* Trong tr­ường hợp một phân tử có không ít nguyên tố biến hóa số oxi hoá, Ta viết đủ các quy trình oxi hoá hoặc quy trình khử rồi cộng gộp chung các quy trình lại.

* Nếu các nguyên tố đổi khác số thoái hóa thuộc các phân tử khác nhau, ta viết không hề thiếu các quy trình oxi hoá hoặc quá trình khử rồi cộng gộp riêng từng quá trình lại.

Ví dụ 1: Cân bằng các phản ứng sau theo phương pháp thăng bởi electron

FeS2 + HNO3 → Fe(NO3)3 + H2SO4 + NO2 + H2O

 Hướng dẫn giải

*

FeS2 + 18HNO3 → Fe(NO3)3 + 2H2SO4 +15NO2 +7 H2O

Ví dụ 2: Cân bằng những phản ứng sau theo phương pháp thăng bởi electron

As2S3 + HNO3 loãng + H2O → H3AsO4 + H2SO4 + NO

Hướng dẫn giải

*

3As2S3 + 28HNO3 loãng + 4H2O → 6H3AsO4 + 9H2SO4 + 28NO

Chú ý 3: Phản ứng tạo ra nhiều sản phẩm

Ta phải viết riêng biệt từng quy trình phản ứng so với mỗi thành phầm rồi cùng gộp lại sau khi đã nhân với thông số tỉ lệ thân các sản phẩm theo đề.

Ví dụ 1: Cân bằng các phản ứng sau theo phương pháp thăng bởi electron

Mg + HNO3 → Mg(NO3)2 + N2 ↑ + N2O ↑ + H2O

Biết tỉ lệ thể tích: N2: N2O=5:4

Hướng dẫn giải

 

*

Theo đề: tỉ lệ thể tích: N2: N2O=5:4. Vậy ta nhân (1) mang đến 5 cùng nhân (2) mang đến 4 rồi cộng 2 phương trình lại ta được phương trình (3)

*

41Mg + 100HNO3 → 41Mg(NO3)2 + 5N2 ↑ + 4N2O ↑ + 50H2O

Ví dụ 2: thăng bằng ph­ương trình làm phản ứng sau:

Fe + HNO3 loãng → Fe(NO3)3 + N2­ + N2O­ + H2O

Biết tỉ khối của các thành phần hỗn hợp khí đối với H2  là 20

chỉ dẫn giải:

*

Các phản bội ứng riêng:

10Fe + 36HNO3 = 10Fe(NO3)3 + 3N2­ + 18H2O (1)

8Fe + 30HNO3 = 8Fe(NO3)3 + 3N2O­ + 15H2O (2)

Để bao gồm tỉ lệ trên ta nhân phương trình (2) cùng với 3 rồi cộng hai ph­ương trình, ta có:

34Fe + 126HNO3 loãng = 34Fe(NO3)3 + 3N2­ + 9N2O­ + 63H2O

Hoặc viết những nửa làm phản ứng riêng:

Fe + HNO3 loãng → Fe(NO3)3 + N2­ + N2O­ + H2O

*

Tỉ lệ thể tích: N2: N2O=1:3. Vậy ta nhân (1) cho một và nhân (2) mang lại 3 rồi cùng 2 phương trình lại ta được phương trình (3)

*

34Fe + 126HNO3 loãng = 34Fe(NO3)3 + 3N2­ + 9N2O­ + 63H2O

 Chú ý 4:  Đối với bội nghịch ứng thoái hóa – khử có hệ số bằng chữ

Xác định chính xác sự tăng, sút số oxi hóa của các nguyên tố. Chăm chú nhân chỉ số của nguyên tố gồm sự biến đổi số oxi hóa

ví dụ như 1: thăng bằng phản ứng oxi hóa – khử sau:

Al + HNO3 → Fe(NO3)3 + NxOy + H2O

Hướng dẫn giải:

*

Ví dụ 2: cân bằng phản ứng oxi hóa – khử sau:

M + HNO3 → M(NO3)n + NO2 + H2O

Hướng dẫn giải:

*

Chú ý 5:  Cân bằng phản ứng oxi hoá – khử có chất hữu cơ tham gia. 

Cũng triển khai theo 4 bước. Nhưng ở bước (1) lúc tính số oxi hoá của C buộc phải lưu ý:

Phương pháp chung: Tính số oxi hoá trung bình của C.Phương pháp riêng.

Xem thêm: Đặc Điểm Của Mắt Cận Và Mắt Lão, Lý Thuyết Mắt Cận Và Mắt Lão

Đặc biệt so với những phản nghịch ứng chỉ gồm sự đổi khác số oxi hóa của tập thể nhóm chức, thì chỉ tính số oxi hoá của C nào tất cả sự biến hóa số oxi hoá.

*

Cách 1: phương pháp chung

*

Cách 2: phương pháp riêng

*

BÀI TẬP ÁP DỤNG

Mg + HNO3  ” Mg(NO3)2 + NO + H2OAl + H2SO4  ” Al2(SO4)3 + S + H2OAl + HNO3 ” Al(NO3)3 + N2 + H2OFe + HNO3  ” Fe(NO3)3 + N2O + H2OAl + HNO3  ” Al(NO3)3 + N2 + H2OAl + HNO3  ” Al(NO3)3 + NH4NO3 + H2OFeO + HNO3  ” Fe(NO3)3 + N2O + H2OFeCO3 + HNO3  ” Fe(NO3)3 + N2 + CO2 + H2OS + HNO3  ” H2SO4 + NOP + KClO3  ” P2O5 + KClKClO3 ” KCl + O2NH3 + O2  ” N2 + H2OI2 + HNO3  ” HIO3 + NO + H2OFeSO4 + KMnO4 +  H2SO4 ” Fe2(SO4)3  + K2SO4 + MnSO4 + H2OH2SO4  + HI ” I2  + H2S + H2OFe2O3 + H2 ” sắt + H2ONO2 + O2 + H2O ” HNO3NO2 + NaOH ” NaNO3 + NaNO2 + H2OKMnO4 + HCl ” KCl + MnCl2 + Cl2 + H2OMnO2 + HCl ” MnCl2 + Cl2 + H2OKClO3 + HCl ” KCl + Cl2 + H2OK2Cr2O7 + HCl ” KCl + CrCl3 + Cl2 + H2OH2SO4 + p ” H3PO4 + SO2 + H2OHNO3 + phường ” H3PO4 + NO2 + H2OFe3O4 + HNO3 ” Fe(NO3)3 + NO + H2OHNO3 + phường + H2O ” H3PO4 + N2OFe3O4 + HNO3 ” Fe(NO3)3 + NO2+ H2OFe3O4 + HNO3 ” Fe(NO3)3 + N2O+ H2OFe3O4 + HNO3 ” Fe(NO3)3 + N2 + H2OFe3O4 + HNO3 ” Fe(NO3)3 + NH4NO3+ H2OFe3O4 + H2SO4 ” Fe2(SO4)3 + S + H2OFe3O4 + H2SO4 ” Fe2(SO4)3 + H2S + H2OFe3O4 + H2SO4 ” Fe2(SO4)3 + SO2 + H2OH2S + KMnO4 +H2SO4 ” S + K2SO4 + MnSO4 +H2OFeSO4 +K2Cr2O7 + H2SO4 ” Fe2(SO4)3  + K2SO4 + Cr2(SO4)3 + H2OC2H4 + KMnO4 + H2O ” C2H6O2 + KOH +MnO2C8H8 + KMnO4 + H2O ” C8H10O2 + KOH + MnO2C2H4O + Cu(OH)2 + NaOH ” C2H3O2Na + Cu2O +H2OCH2O + Cu(OH)2 + NaOH ” Na2CO3 + Cu2O +H2OMnO2 + K2MnO4 + H2SO4 ” KMnO4 + MnSO4 + K2SO4 + H2OCl2 + KOH ” KCl + KClO3 + H2ONO2 + NaOH ” NaNO3 + NaNO2 + H2OFeS2 + HNO3 ” Fe(NO3)3 + H2SO4 + NO + H2OFeS2 + HNO3 ” Fe(NO3)3 + H2SO4 + NO2 + H2OFeS2 + HNO3 ” Fe(NO3)3 + H2SO4 + N2O + H2OFeS2 + HNO3 ” Fe(NO3)3 + H2SO4 + N2 + H2OCu2S + HNO3 ” Cu(NO3)2 + H2SO4 + NO + H2OCu2S + HNO3 ” Cu(NO3)2 + H2SO4 + NO2 + H2OCu2S + HNO3 ” Cu(NO3)2 + H2SO4 + N2O + H2OAl + HNO3 ” Al(NO3)3 + NO + NO2 + H2OCu2S + HNO3 ” Cu(NO3)2 + H2SO4 + N2 + H2O;Fe + HNO3 ” sắt (NO3)3 + N2 + N2O + H2OR + HNO3 ” R(NO3)n + NO + H2OM2CO3 + HNO3 ” M(NO3)n + N2O + CO2 +H2OMnBr2 + Pb3O4 + HNO3 ” HMnO4 + Br2 + Pb(NO3)2 + H2OCrI3 + KOH +Cl2 ” K2CrO4 + KIO4 + KCl + H2O